tamsirt 09
Les cours
Agemmay n tmaziɣt yesɛa 32 isekkilen; yewwi-d yakk isekkilen-is si tlatinit ḥaca “ɣ” d “ɛ” i d-yekkan si tegrigit.
02. Tamsertit
Tamsertit tettili mi ara d mlilen sin imesla. Yiwen ger sin-nni ikeccem deg wayeḍ, ttaken-d s umata imesli ussid.
03. Isem
Isem amaziɣ yesɛa: asmil, tawsit, amḍan akk d waddad.
04. Amyag
Amyag d aferdis d-yesskanayen tigawt nexdem, taɣara neɣ addad n kra tɣawsa. Amyag yebḍa ɣef sin isufar : amyag amagnu d wemyag n tɣara.
Imqimen udmawanen bḍan ɣef sin yeḥricen : imqimen udmawanen ilelliyen d yemqimen udmawanen iwṣilen.
06. Arbib
Arbib d awal i d-yeskanayen ayla, taɣara, neɣ kra n ṣṣifa yellan deg yisem. Tigti n yerbiben ttusilɣen seg yemyagen n tɣara, imi d ineggura-agi i d-yeskanayen taɣara n tɣawsa.
07. Amernu
Amernu d awal yellan d armeskil. D awal yettbeddilen anamek n wemyag neɣ n yisem.
08. Amḍan
Anagar sin yismawen imezwura, nesseqdac ismawen n wemḍan i d-yekkan si taɛrabt. Ma yella d ismawen n tmaziɣt, ttwaseqdacen kan di kran n waẓiyen am Itergiyen, Icelḥiyen, Imẓabiyen...
09. Imeskanen
Nesseqdac-iten i wakken a d-nesken neɣ a nwehhi ɣer kra n tɣawsa.
Présentatifs, irbuda, imattaren...
Encore plus...
Ici une liste, non exhaustive, de sites sur différentes thématiques du domaine berbère.
Imeskanen (Démonstratifs)
Nesseqdac-iten i wakken a d-nesken neɣ a nwehhi ɣer kra n tɣawsa.
Imeskanen bḍan ɣef sin leṣnaf :
• Imeskanen iwṣilen
• Imeskanen ilelliyen
Imeskanen iwṣilen
Zeddin ɣer yisem (neɣ ɣer werbib). Imeskanen-agi d irmeskilen: d yiwen-nsen, ama d amalay neɣ d unti, d asuf neɣ asget.
Llan tlata leṣnaf deg-sen, ilmend n wemkan n tɣawsa uɣur i nettwehhi neɣ i nra a d-nesken :
| amsekan awṣil | amedya | |
|---|---|---|
| Taɣawsa iqerben | a, agi, agini | - d argaz-agi i d-mlaleɣ iḍelli
- tamemmust -agi I d-bubbeɣ
- arrac -agi bɣan a ɣ-ččen ! |
| Taɣawsa ibeɛden | ihin, ihinna, inna | - D iḥerqan-ihin i bɣiɣ ad aɣeɣ |
| Taɣawsa is ulac (absent) | nni | - Twalaḍ lǧehla-nni n yiḍazeryen |
Imeskanen ilelliyen
Imeskanen ilelliyen d imqimen ttusseqdacen weḥd-sen. Llan daɣen tlata leṣnaf ilmend n wemkan n tɣawsa iɣef nettmeslay (i nebɣa a d-nesken).
| asuf | asget | amedya | |||
|---|---|---|---|---|---|
| amalay | unti | amalay | unti | ||
| taɣawsa iqerben | wa, wagi, wagini | ta, tagi, tagini | wi, wigi, wigini | ti, tigi, tigini | wa *** wa yestufa |
| taɣawsa ibeɛden | wihi, wihinna | thin, tihinna | wihid, wihida, wihidak, widak inna, wigad inna, widak ihin, wigad ihin | tihid, tihida, tihidak, tidak inna, tigad inna, tidak ihin, tigad ihin | am wihin i bɣiɣ a k-aɣeɣ |
| taɣawsa is ulac (absent) | win, winna | tin, tinna | wid, wid nni, widak, widak nni, wigad, agad, igad, wigad nni | tid, tid nni, tidak, tidak nni, tigad, tigad nni | win i turew yemma-s a d-yenṭeq |